Wat zijn standaard deurmaten? Alles over de breedte en hoogte van deuren

Als je een nieuwe deur wilt plaatsen, een bestaand kozijn gaat vervangen of bezig bent met een verbouwing, krijg je al snel te maken met deurmaten. Hoewel deuren in allerlei afmetingen verkrijgbaar zijn, wordt in de Nederlandse bouw veel gewerkt met een aantal vaste standaardmaten. Dat maakt het eenvoudiger om deuren en kozijnen op elkaar af te stemmen en voorkomt dat voor iedere deuropening maatwerk nodig is.

Maar hoe breed is een deur eigenlijk standaard? En hoe zit het met de hoogte? Welke deurmaat heb je nodig voor een slaapkamer, toilet of woonkamer? In dit artikel lees je alles over de meest voorkomende deurmaten, hoe je een deur correct opmeet en waar je rekening mee moet houden als je een nieuwe deur of nieuw kozijn gaat plaatsen.

Wat zijn standaard deurmaten in Nederland?

Met standaard deurmaten worden afmetingen bedoeld die veel door deurenfabrikanten en in de bouw worden gebruikt. Het voordeel daarvan is dat je uit een groot aanbod kant-en-klare deuren kunt kiezen. Je bent daardoor meestal goedkoper uit dan wanneer een deur volledig op maat gemaakt moet worden.

Bij binnendeuren kom je in Nederland verschillende breedtematen tegen. Veelvoorkomende maten zijn bijvoorbeeld:

• 63 cm
• 68 cm
• 73 cm
• 78 cm
• 83 cm
• 88 cm
• 93 cm

Voor de hoogte zijn 201,5 cm, 211,5 cm en 231,5 cm veel voorkomende maten. Welke afmetingen je tegenkomt, hangt onder andere af van de leeftijd van de woning en het gebruikte deursysteem.

Oudere woningen hebben regelmatig relatief lage en smalle deuren, terwijl in moderne woningen juist hogere en bredere deuren gebruikelijk zijn.

Hoe breed is een deur standaard?

De vraag hoe breed is een deur lijkt eenvoudig, maar er bestaat niet één breedtemaat die voor iedere woning en iedere ruimte wordt toegepast.

Een veel voorkomende standaard deur breedte voor een binnendeur is bijvoorbeeld 83 cm. Daarnaast worden deuren van 78, 88 en 93 cm regelmatig toegepast. Smallere deuren zijn eveneens verkrijgbaar en kunnen bijvoorbeeld voorkomen bij een kast, berging of oudere woning.

Wanneer je naar de breedte deur kijkt, moet je bovendien onderscheid maken tussen de afmetingen van het deurblad en de complete deuropening. Een deurblad van 83 centimeter betekent namelijk niet automatisch dat je simpelweg een opening van precies 83 centimeter in de muur nodig hebt. Het kozijn, de aansluiting en de benodigde montageruimte spelen eveneens een rol.

Overzicht van veel voorkomende standaard deurmaten

Om snel een beeld te krijgen van de gebruikelijke maten kun je onderstaand overzicht als uitgangspunt gebruiken.

Deze afmetingen moet je vooral als gangbare handelsmaten zien. Welke maat daadwerkelijk geschikt is, hangt altijd af van het kozijn en de beschikbare opening.

Wat is de standaard hoogte van een deur?

Niet alleen de deur breedte is belangrijk. Ook bij de hoogte bestaan verschillende standaardmaten.

Een hoogte van 201,5 cm zie je veel bij oudere en bestaande woningen. Daarnaast is 211,5 cm een bekende maat. Bij nieuwere woningen kun je bovendien aanzienlijk hogere deuren tegenkomen, waarbij 231,5 cm een veelgebruikte maat is.

Hoge deuren kunnen een ruimte optisch groter laten lijken. Vooral bij moderne interieurs worden daarom regelmatig deuren toegepast die hoger zijn dan de traditionele binnendeur. Wanneer kozijnen vrijwel tot aan het plafond doorlopen, ontstaat een strakke en ruimtelijke uitstraling.

Dat effect wordt bijvoorbeeld regelmatig gebruikt bij stalen look deuren. Door slanke profielen te combineren met veel glas en een relatief hoge deur kan een ruimte opener en moderner ogen.

Waarom bestaan er verschillende standaard deurmaten?

Dat er niet simpelweg één standaardmaat bestaat, heeft onder andere met de ontwikkeling van de Nederlandse woningbouw te maken. Woningen uit verschillende bouwperiodes zijn volgens andere bouwmethodes, normen en woonwensen gebouwd.

In oudere woningen zijn deuropeningen bijvoorbeeld regelmatig smaller. In moderne woningen is meer aandacht voor toegankelijkheid, gebruiksgemak en ruimtelijkheid.

Daarnaast is niet iedere deur voor hetzelfde doel bedoeld. Een deur naar een kleine voorraadkast hoeft vanuit praktisch oogpunt bijvoorbeeld niet dezelfde breedte te hebben als een belangrijke doorgang tussen de hal en woonkamer.

Ook het soort kozijn en de constructie van de deur spelen een rol. Daardoor kun je in één woning zelfs meerdere deurmaten tegenkomen.

Welke deurmaat heb je nodig?

Welke deurmaat je nodig hebt, kun je het beste bepalen aan de hand van de bestaande situatie en het gebruik van de ruimte.

Voor een gewone binnendeur is een breedte rond 83 centimeter een veelvoorkomende keuze. Wil je een comfortabelere doorgang, bijvoorbeeld omdat je regelmatig grote meubels moet verplaatsen, dan kan een bredere deur prettiger zijn.

Let daarbij onder andere op:

• de beschikbare ruimte in de muur;
• de afmetingen van het kozijn;
• de gewenste vrije doorgang;
• het type deur;
• de draairichting;
• toegankelijkheid van de ruimte;
• eventuele eisen die vanuit regelgeving voor jouw bouwsituatie gelden.

Ga je verbouwen of nieuw bouwen, kijk dan niet alleen naar wat technisch nét mogelijk is. Een paar centimeter extra doorgangsruimte kan in dagelijks gebruik een groot verschil maken.

Deurbreedte is niet hetzelfde als vrije doorgangsbreedte

Een belangrijk onderscheid bij het bepalen van de breedte deur is het verschil tussen de breedte van het deurblad en de daadwerkelijke vrije doorgang.

Wanneer een deurblad bijvoorbeeld 83 cm breed is, betekent dit niet dat je na montage een vrije doorgang van precies 83 cm hebt. De positie van het deurblad, scharnieren en kozijn beïnvloeden hoeveel ruimte daadwerkelijk beschikbaar blijft.

Dit is vooral belangrijk wanneer toegankelijkheid een rol speelt. Denk bijvoorbeeld aan een woning waarin iemand met een rolstoel of rollator gemakkelijk van kamer naar kamer moet kunnen bewegen.

Kijk in dergelijke situaties daarom niet alleen naar de nominale deurmaat, maar controleer de uiteindelijke vrije doorgangsmaat.

Opdekdeur of stompe deur: maakt dat verschil voor de deurmaat?

Bij het kopen van een binnendeur krijg je vrijwel altijd te maken met het verschil tussen een stompe deur en een opdekdeur.

Een stompe deur valt volledig in het kozijn. Als de deur gesloten is, ligt het deurblad als het ware binnen de kozijnopening. Deze deuren worden doorgaans met scharnieren aan het kozijn bevestigd.

Een opdekdeur heeft aan de zijkanten en bovenkant een rand die gedeeltelijk over het kozijn valt. Daardoor sluit de deur op een andere manier aan.

Dat verschil is belangrijk wanneer je een bestaande deur vervangt. Je kunt niet uitsluitend naar de hoogte en breedte kijken en ervan uitgaan dat iedere deur met dezelfde buitenmaten automatisch past. Het type deur en kozijn moeten eveneens bij elkaar aansluiten.

Wat is een gebruikelijke deurbreedte voor verschillende ruimtes?

Hoewel de uiteindelijke keuze afhankelijk blijft van de woning, kun je globaal onderscheid maken tussen verschillende toepassingen.

Deur naar de woonkamer

De woonkamer is een belangrijke doorgangsruimte. Een deur van bijvoorbeeld 83, 88 of 93 cm kan hier prettig zijn. Vooral een brede woonkamerdeur geeft een ruimtelijk gevoel en maakt het gemakkelijker om grote meubels naar binnen te brengen.

Deur naar een slaapkamer

Voor slaapkamers worden vaak normale standaardmaten gebruikt. Een deurblad van ongeveer 78 tot 88 cm kun je in bestaande woningen regelmatig tegenkomen.

Toiletdeur

Een toiletdeur kan relatief smal zijn, zeker in oudere woningen. Bij nieuwbouw, renovatie of levensloopbestendig wonen kan het juist verstandig zijn om voor meer doorgangsruimte te kiezen.

Badkamerdeur

Ook bij een badkamer is voldoende doorgangsruimte prettig. Houd daarnaast rekening met de draairichting. In een kleine badkamer kan een naar binnen draaiende deur namelijk behoorlijk veel bruikbare ruimte innemen.

Berging of voorraadkast

Voor een kleine berging of kast kan een smallere deur voldoende zijn. Hier kom je bijvoorbeeld deuren van 63, 68 of 73 centimeter tegen.

Hoe meet je een bestaande deur op?

Wil je alleen het deurblad vervangen? Meet dan de bestaande deur nauwkeurig op. Vertrouw niet uitsluitend op wat je denkt dat een standaardmaat is. Vooral in oudere woningen kunnen deuren in de loop der jaren zijn aangepast.

Meet bij voorkeur zowel de hoogte als de breedte op meerdere plaatsen. Een deur of kozijn hoeft namelijk niet overal exact dezelfde maat te hebben.

Bij een bestaand deurblad kun je onder andere controleren:

1. Meet de breedte bovenaan.
2. Meet de breedte ongeveer in het midden.
3. Meet de breedte onderaan.
4. Meet vervolgens op verschillende plaatsen de hoogte.
5. Controleer of het een stompe of opdekdeur betreft.
6. Kijk aan welke kant de scharnieren zitten.
7. Controleer de plaats van het slot en de deurkruk.

Noteer de maten direct in millimeters. Daarmee voorkom je afrondingsfouten wanneer je later een nieuwe deur gaat bestellen.

Hoe meet je een deuropening zonder bestaande deur?

Bij nieuwbouw of een grondige renovatie kan het voorkomen dat er nog geen deur aanwezig is. Je moet dan de opening en het kozijn als uitgangspunt nemen.

Meet opnieuw op meerdere plaatsen. Controleer zowel de breedte als hoogte en kijk bovendien of de opening daadwerkelijk haaks is.

Bij oudere huizen kan een kozijn namelijk enigszins scheef staan. Wanneer je alleen bovenaan meet en daar een nieuwe deur op bestelt, kun je later ontdekken dat de deur onderaan niet goed past.

Gebruik daarom een goede rolmaat en bij voorkeur ook een lange waterpas.

Houd rekening met het kozijn

Een veelgemaakte fout is dat alleen het deurblad wordt gemeten. Zeker wanneer je zowel deur als kozijn gaat vervangen, heb je meer maten nodig.

Het kozijn moet immers in de muuropening passen. Daarnaast moet er voldoende ruimte zijn om het kozijn goed te kunnen stellen en bevestigen.

Ga je tegelijkertijd het kozijn vervangen? Dan kun je ook verschillende materialen overwegen. Naast traditionele houten kozijnen worden bijvoorbeeld kunststof oplossingen toegepast. Lees daarover eventueel ook het artikel over de voordelen van kunststof deuren en kozijnen wanneer je verschillende materialen tegen elkaar wilt afwegen.

Welke standaard deur breedte is prettig in huis?

Hoewel een deur van circa 83 cm een veelvoorkomende standaardmaat is, betekent dit niet automatisch dat deze voor iedere situatie de beste keuze is.

Als je zelf een woning ontwerpt of grondig verbouwt, kan het verstandig zijn om voor iets bredere doorgangen te kiezen. Daarmee maak je het gemakkelijker om meubels te verplaatsen en kan de woning comfortabeler worden voor mensen die minder mobiel zijn.

Bredere deuren geven daarnaast vaak een luxer en ruimtelijker effect. Zeker tussen belangrijke leefruimtes, zoals de woonkamer en keuken, kan een bredere doorgang een groot verschil maken.

Daar staat tegenover dat een bredere draaideur meer ruimte nodig heeft om te openen. In een kleine kamer kan een extra breed deurblad daardoor juist onpraktisch zijn.

De draairichting van de deur bepalen

Naast de deur breedte en hoogte moet je bij het bestellen goed letten op de draairichting. Een deur met de juiste afmetingen maar de verkeerde draairichting kan alsnog voor problemen zorgen.

Bekijk daarom vanaf welke kant de deur wordt geopend en waar de scharnieren moeten komen. Vooral bij opdekdeuren is dit belangrijk bij het bestellen.

Denk daarnaast praktisch na over de richting waarin de deur draait. De deur mag bijvoorbeeld geen kast blokkeren en moet bij voorkeur niet tegen sanitair, radiatoren of andere deuren aankomen.

Wat als je deuropening geen standaardmaat heeft?

Niet iedere woning heeft standaard deuropeningen. Vooral bij oude huizen, verbouwde boerderijen en woningen die meerdere renovaties hebben gehad, kun je afwijkende afmetingen tegenkomen.

Je hebt dan verschillende mogelijkheden. Je kunt bijvoorbeeld:

• de bestaande deuropening aanpassen;
• het kozijn vervangen;
• een standaarddeur laten aanpassen als het deurtype dat toestaat;
• een deur volledig op maat laten maken.

Welke oplossing het voordeligst is, hangt af van het verschil met een standaardmaat.

Een klein verschil kan soms relatief eenvoudig worden opgelost. Is de opening aanzienlijk afwijkend, dan is maatwerk vaak netter dan allerlei aanpassingen aan deur en kozijn.

Kun je een standaarddeur zelf smaller of lager maken?

Sommige deuren kun je enigszins inkorten of versmallen, maar hier zit vrijwel altijd een grens aan. Hoeveel materiaal je kunt verwijderen, verschilt sterk per deur.

Bij een massief houten deur zijn de mogelijkheden bijvoorbeeld anders dan bij een lichte binnendeur met een honingraatvulling. Zaag je bij zo’n deur te veel materiaal weg, dan kun je de constructieve rand van het deurblad beschadigen.

Controleer daarom altijd de technische informatie van de fabrikant voordat je een deur inkort.

Moet er maar enkele millimeters af? Dan kun je afhankelijk van het materiaal werken met een schaaf, invalzaag of cirkelzaag met geleider. Bescherm het oppervlak en gebruik geschikt gereedschap om splinteren te beperken.

Denk ook aan de dikte van de deur

Bij deurmaten wordt vooral gesproken over hoogte en breedte, maar ook de dikte van het deurblad is relevant. De dikte moet aansluiten op het kozijn, de scharnieren en het gebruikte hang- en sluitwerk.

Zeker wanneer je een oude deur vervangt maar het bestaande kozijn wilt behouden, is het verstandig om ook de dikte van het huidige deurblad op te meten.

Een afwijkende dikte kan gevolgen hebben voor de positie van de scharnieren, de sluiting en de manier waarop de deur in of tegen het kozijn valt.

Deurmaat en geluidsisolatie

Een passende deurmaat is niet alleen belangrijk om een deur soepel te laten openen en sluiten. De aansluiting tussen deurblad en kozijn heeft ook invloed op geluid.

Grote naden onder of rondom een binnendeur zorgen ervoor dat geluid gemakkelijk van de ene naar de andere ruimte kan gaan. Wil je bijvoorbeeld een thuiskantoor, slaapkamer of muziekruimte rustiger maken, dan kun je naast een goed passende deur ook kijken naar valdorpels, kierdichting en zwaardere deurbladen. In het artikel over deuren geluidsdicht maken lees je meer over de mogelijkheden om geluidsoverdracht via een deur te beperken.

Houd bij nieuwbouw rekening met toegankelijkheid

Wanneer je zelf bouwt of een grote renovatie uitvoert, is het verstandig om niet uitsluitend te kijken naar de minimale maat die je nodig hebt. Denk ook aan de toekomst.

Een woning met voldoende brede doorgangen blijft bijvoorbeeld gemakkelijker bruikbaar wanneer je later minder mobiel wordt. Een rollator, rolstoel of ander hulpmiddel vraagt meer ruimte dan iemand die gewoon door een deuropening loopt.

Daarnaast is een bredere doorgang handig voor alledaagse zaken. Een bank, kast, wasmachine of groot bed door een erg smalle deuropening manoeuvreren kan verrassend lastig zijn.

Controleer bij nieuwbouw en grote verbouwingen bovendien altijd de actuele eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) die op jouw project van toepassing zijn. De wettelijke eisen kunnen verschillen per gebruiksfunctie en situatie.

Veelgemaakte fouten bij het bepalen van een deurmaat

Een deur bestellen lijkt eenvoudig, maar een kleine meetfout kan ervoor zorgen dat een deur niet past. Een aantal fouten komt regelmatig voor:

• alleen op één plaats meten;
• centimeters gebruiken en maten te grof afronden;
• deurbladmaat en kozijnmaat door elkaar halen;
• geen rekening houden met een scheef kozijn;
• vergeten te controleren of het om een stompe of opdekdeur gaat;
• de draairichting verkeerd bepalen;
• geen rekening houden met de vrije doorgangsbreedte;
• aannemen dat iedere deur in de woning dezelfde maat heeft.

Vooral dat laatste is een valkuil. Meet iedere deur afzonderlijk op, ook wanneer de deuren op het eerste gezicht identiek lijken.

Welke deurmaat moet je bestellen?

Als je een bestaande deur één-op-één vervangt en het kozijn blijft zitten, is de bestaande deur meestal het beste uitgangspunt. Meet deze nauwkeurig op en controleer het type deur, de scharnierzijde en de positie van het sluitwerk.

Vervang je ook het kozijn of maak je een compleet nieuwe deuropening? Dan moet je vanuit de totale bouwkundige situatie werken. Je hebt dan onder andere te maken met de muuropening, kozijnmaat, gewenste deurmaat en montageruimte.

Bestel daarom nooit zomaar een deur omdat de opgegeven standaard deur breedte ongeveer overeenkomt met jouw meting. Een verschil van enkele millimeters of centimeters kan tijdens de montage al problemen opleveren.

Standaard deurmaten in het kort

Er bestaat dus niet één universele standaardmaat voor iedere deur. Voor binnendeuren kom je breedtematen zoals 63, 68, 73, 78, 83, 88 en 93 centimeter tegen. Voor de hoogte zijn onder andere 201,5, 211,5 en 231,5 centimeter gangbare handelsmaten.

Wil je vooral weten hoe breed is een deur in een gemiddelde woning, dan is ongeveer 83 centimeter een goede maat om vaak tegen te komen, maar beschouw dit nooit als garantie voor jouw woning. Zeker oudere woningen kunnen behoorlijk afwijken.

Meet daarom altijd de daadwerkelijke situatie voordat je een nieuwe deur bestelt. Kijk daarbij niet alleen naar de deurmaat, maar ook naar het type deur, het kozijn, de vrije doorgang, de draairichting en het hang- en sluitwerk. Daarmee voorkom je dat een ogenschijnlijk standaard deur uiteindelijk toch niet in jouw kozijn past.